Huiselijk geweld stopt niet altijd met het einde van de relatie. Intieme terreur gaat meestal gewoon door. Intieme terreur is een sterk controlerende vorm van partnergeweld, waarbij de pleger er alles aan doet om het slachtoffer in zijn macht te houden – ook als de relatie is verbroken. Plegers gebruiken daarvoor vooral psychisch geweld, in de vorm van manipulatie, gaslighting, isolatie en microregulering – fysiek geweld staat vaak veel minder op de voorgrond. Mede daardoor wordt intieme terreur slecht herkend, ook door slachtoffers zelf. Als het een slachtoffer uiteindelijk lukt om zich uit zo’n gewelddadige relatie te bevrijden, verplaatst het strijdtoneel zich vaak naar het familierechtelijke systeem. Daar worden pleger en slachtoffer doorgaans gezamenlijk aangesproken in hun rol als ouder, wat geen recht doet aan de ervaringen van het slachtoffer en de ernstige onveiligheid waar die (en diens kinderen) ook na het einde van de relatie mee geconfronteerd worden.
Ariane Hendriks werkte bijna 17 jaar als familierechtadvocaat met slachtoffers van huiselijk geweld. In deze lezing legt zij uit wat intieme terreur inhoudt en hoe het zich ontvouwt in een relatie. Wat gebeurt er als een slachtoffer weggaat? Welke risico’s loopt het slachtoffer? Hoe zet een pleger het rechtssysteem in om zijn ex-partner te blijven dwingen en controleren, en waarom laten we dat eigenlijk gebeuren? We zullen zien dat onze ideeën over ouderschap en scheiding eraan bijdragen dat slachtoffers ook na een relatiebreuk vaak nog jaren te maken hebben met psychisch geweld.
Na de lezing door Ariane Hendriks volgt een panelgesprek met filmmaker Nahid Shaikh gemodereerd door Raf Njotea waarin we ook kijken naar femicide en naar wat mogelijke oplossingen zijn die voorbijgaan aan het carcerale en het bestraffen van individuele mannen.
– Ariane Hendriks is cultuurwetenschapper en jurist. Zij is bijna 17 jaar werkzaam geweest als familierechtadvocaat in Amsterdam en heeft zich in die periode gespecialiseerd in de problematiek van huiselijk geweld in familierechtelijke procedures. In 2024 heeft zij de overstap gemaakt van de advocatuur naar het onderwijs. Zij werkt sindsdien als docent familie- en jeugdrecht aan de Universiteit Tilburg. Ariane publiceert regelmatig over familierechtelijke onderwerpen. In 2025 schreef zij samen met Ingrid Vledder het boek ‘Met liefde heeft het niets te maken’ over het herkennen en stoppen van intieme terreur. Ariane is bestuurslid van de Vereniging Vrouw en Recht en houdt zich in die functie in het bijzonder bezig met huiselijk geweld in het familierecht.
– Raf Njotea is scenarist, presentator en columnist voor De Standaard. Hij schreef o.a. mee aan de Vlaamse tv-reeksen Dertigers, Time:Out, Familie en Panna, een webserie voor jongeren. Samen met Lander Kennis maakte hij de gelauwerde podcast ‘Ouder’ voor Radio 1. De twee werken op dit moment aan een nieuwe Radio 1-podcast over partnergeweld en femicide. Via zijn columns en lezingen mengt Raf zich in het maatschappelijk debat rond thema’s als identiteit, taal en representatie.
– Nahid Shaikh is een Belgische documentairemaakster met Pakistaanse roots. Ze studeerde klassieke filologie en Italiaanse studies aan de KU Leuven en begon haar carrière bij de BBC. Daarna werkte ze jarenlang voor de VRT, waar ze verschillende documentaires maakte. Sinds kort is ze aan de slag bij productiehuis De Mensen. In haar werk zoekt Shaikh vaak het moment op waar de journalist vertrekt: daar waar persoonlijke verhalen de maatschappelijke realiteit zichtbaar maken. Zo maakte ze oa. “Amazones”, een reeks over vrouwen in gewapende groeperingen in Irak, Colombia en Palestina. Voor “En nu is ze dood.” ging ze met journaliste Phara de Aguirre op zoek naar wat voorafgaat aan de meest extreme vorm van partnergeweld: femicide.
Deze lezing is een samenwerking tussen deBuren en Studium Generale Gent en vindt plaats in de FORUM-zaal van het GUM. Meer toegankelijkheidsinformatie over de zaal is terug te vinden op hun website. Voor deze lezing is een tolk gebarentaal voorzien. Wie verdere vragen heeft over de toegankelijkheidsvoorzieningen, kan contact opnemen met de organisatie: helena.verheye@hogent.be. Ter plekke kunnen vragen gesteld worden aan het onthaal.
