Waar dictaturen zijn, komen mensen in opstand en eisen ze hun rechten op. Zeker sinds het einde van de Koude Oorlog, toen een nieuwe periode werd ingeluid waarin mensenrechten een belangrijke plaats innemen in het morele discours. Het potentieel van herstel voor mensenrechtenschendingen had een sterke uitwerking op onderdrukte burgers wereldwijd. Al is het onduidelijk waar de strijd heen leidt, hij moet gestreden worden, schreef Albert Camus in ‘De mens in opstand’. Verzet houdt niet alleen een ontkenning in, het is vooral een bevestiging van onze menselijke waarden.

Midden-Oostenexpert Brigitte Herremans pleit dat literatuur een wapen is in de strijd voor mensenrechten. Woorden verbinden vreemden, ze bouwen bruggen tussen mensen die vaak mijlenver van elkaar afstaan. Omgekeerd is stilte een veelgebruikt wapen bij onderdrukking. De wetenschap dat je verhalen nooit zullen gehoord worden, dat je zal wegkwijnen in een cel en zelfs je familieleden de strijd voor je terugkeer zullen staken, voedde de machteloosheid van vele dissidenten in dictatoriale regimes zoals in Syrië, Libië of de Sovjet-Unie. Amerikaans filosofe Rebecca Solnit meent dat bevrijding altijd een verhalend proces is: er worden verhalen naar buiten gebracht, de stilte wordt doorbroken en er worden nieuwe verhalen geschapen.

Brigitte Herremans was medewerker Midden-Oosten bij Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen van 2002 tot 2017. Momenteel is ze werkzaam als experte Midden-Oosten en Noord-Afrika bij BOZAR.
Brigitte studeerde Oosterse Talen en Culturen (Arabisch en Bijbels Hebreeuws) en Internationale Politiek. Vanuit een rechtenbenadering doet ze beleidsbeïnvloeding en sensibilisering over het Israëlisch-Palestijns conflict. Het respect voor het internationaal recht loopt als een rode draad door haar werk rond Israël en de Palestijnse gebieden en de bredere regio. Een boegbeeld van betrokkenheid.

Literatuur is voor Brigitte Herremans steeds een sterke voedingsbodem geweest en is een inspiratiebron voor haar mensenrechtenactivisme. Als kind maakte ‘Het Achterhuis’ van Anne Frank een verpletterende indruk. En toen ze later ‘De goelagarchipel van Aleksandr Solzjenitsyn las, kon wat ze had gezien nooit meer worden uitgewist. Van ‘Beminde’ van Toni Morrison, ‘Ontheemd’ van Edward Said, ‘De Staat van Beleg’ van Mahmoud Darwish tot ‘De Terugkeer’ van Hisham Matar: bij elk boek kreeg ze nieuwe inzichten over de mens en zijn onverwoestbare verlangen naar vrijheid.

Een avond over de kracht van literatuur, over hoe literatuur je betrokkenheid kan aanwakkeren of vergroten…

In samenwerking met TAZ, Academia Press en KAAP. Met ondersteuning van Willemsfonds